در پاسخ به اینکه خال چیست؟ خال ها لکه های پوستی هستند که بسیار متداول بوده و بر روی پوست اکثر افراد وجود دارند.

این عارضه پوستی یا از ابتدای تولد با شخص همراه است یا بعد از مدتی با گذشت سال ها، بر روی پوست ظاهر می‌ شود به صورتی که بدون خطر بوده و هیچ ضرری برای شخص ندارد.

خال ها انواع مختلفی دارند و سن برخی از آنها تا ۵۰ سال پیش می رود‌.

برخی خال ها خطرناک هستند و ممکن است نشانه ای از وجود بیماری جدی در فرد باشند و به سرطان مبتلا شوند.

انواع خال

با توجه به اینکه خال در کدام قسمت از بدن وجود دارد و شکل اندازه آن چگونه است به انواع مختلف تقسیم می‌ شود.

خال ‌ها در دو دسته مادرزادی و اکتسابی قرار می گیرند.

زمانی که خال از بدو تولد با فرد همراه باشد به آن خال مادرزادی می ‌گویند و چنانچه با گذشت زمان و در دوران کودکی و نوجوانی خال‌ ها بر روی پوست ظاهر شوند به آنها خال اکتسابی می ‌گویند.

خال ها به صورت خال‌ های معمولی، خال‌ های مستعد سرطان و خال ‌های سرطانی وجود دارند.

انواع خال ها عبارتند از:

خال جانکشنال

خال جانکشنال از دو سالگی در بدن شخص بروز می ‌یابد و بعد از آنکه فرد به سن بلوغ رسید خود به خود از بین رفته و محو می‌شود.

رنگ آن به صورت قهوه‌ای تیره یا روشن بوده و بیشتر اوقات در قسمت کف پا یا اطراف نواحی تناسلی ظاهر می‌شود.

این نوع خال ها کاملاً بی‌خطر بوده و اندازه آنها نهایت به قطر یک سانتی‌متر می‌ رسد.

خال گوشتی

جزو شایع‌ ترین خال‌ های معمولی هستند که در هر قسمت از بدن ممکن است ظاهر شوند.

این خال‌ ها در واقع نوعی ضایعه گوشتی محسوب می‌شوند که خوش خیم هستند.

اگر خال‌ های گوشتی زیاد از حد بزرگ شوند ممکن است که خطرناک باشد و باید حتماً مورد بررسی قرار گیرند.

خاله های گوشتی برجسته بوده و به رنگ پوست یا کمی تیره‌تر از پوست هستند.

در مواقعی که پوست در حال اصطکاک است این خال ‌ها بر روی پوست ظاهر می‌شوند.

خال مرکب

خال های مرکب ترکیب خال جانکشنال و خال گوشتی هستند و معمولاً در قسمت‌ های صورت، دست و پا ها ظاهر می‌شوند‌ و می توان با جراحی برداشتن خال صورت آنها را از بین برد.

این خال‌ ها دارای رنگ قهوه‌ای تیره و روشن هستند و اندازه ای کوچک دارند.

خال درمال

خال های درمال به صورت برجسته و گنبد شکل هستند و رنگ قهوه‌ای روشن دارند.

این نوع خال ها معمولا در محل رویش مو ها ظاهر می‌شوند و هرچه از سطح پوست فاصله بیشتری داشته باشند رنگ آنها روشن‌تر می ‌باشد.

خال هاله دار

خال های هاله‌دار که به خال ‌های حلقه‌ای نیز مشهور هستند دارای هاله‌ای روشن و سفید در اطراف پوست هستند و بیشتر در زمان بلوغ در پشت بدن ظاهر می‌شوند.

خال ‌های هاله‌دار شبیه خال‌ های معمولی هستند اما در اطراف آنها هاله‌ای روشن تر قرار گرفته است.

این خال ها به دلایل مختلف بروز پیدا می کنند و اکثر مواقع بی خطر هستند. زمانی که این خال ‌ها دچار تغییر شکل، اندازه و رنگ شوند باید حتماً جهت ارزیابی بیشتر آنها، به پزشک مراجعه کنید.

خال معمولی

این نوع خال ها کوچک بوده و شکلی گرد دارند و کمی برجسته یا صاف هستند.

رنگ آنها قهوه‌ای یک دست است و در دوران کودکی و نوجوانی در شخص بروز می ‌یابند.

خال دیسپلاستیک

از خال‌ های معمولی بزرگتر هستند، رنگ آنها نامنظم بوده و ممکن است دارای مو باشند که شما با داشتن آنها باید به برداشتن خال بپردازید.

این نوع خال ها به رنگ قهوه‌ای سیاه و یا صورتی هستند و لبه های دندانه دار دارند.

خال های دیسپلاستیک دارای حاشیه مشخصی نیستند و ممکن است برخی قسمت های آن دارای برجستگی باشد.

این نوع خال امکان تبدیل شدن به ملانوم که نوعی سرطان پوست است، را دارد‌.

خال آبی

خال‌ های کوچک و صاف هستند که به رنگ آبی تیره یا خاکستری می ‌باشند.

این نوع خال ها در سنین بزرگسالی در بدن شخص بروز می ‌یابند‌ و در قسمت های صورت، دست و پا ظاهر می‌شوند و ظاهری نازیبا دارند.

قطر این خال ها از یکسانت کمتر است.

خال مادرزادی

خال‌ های مادرزادی از بدو تولد همراه با فرد هستند و دارای رنگ‌ ها و اندازه‌ های متفاوتند.

خال قرمز

به خال های قرمز آنژیوم گیلاسی گفته می‌شود و لکه های قرمز و بنفشی را بر روی پوست ایجاد می کنند که در اکثر مواقع خطری برای شخص ندارند.

از جمله علت های بروز این خال ها می توان به وجود بیماری کبدی، پیر شدن، وجود تغییرات هورمونی و … اشاره کرد.

خال های خطرناک چون ملانوسیت

ملانوم نوعی سرطان پوست است که دارای حاشیه های نامنظم بوده و رنگی تیره دارند.

این خال ها به سرعت رشد می کنند و در قسمت های مختلف بدن نیز گسترش می یابند.

زمانی که خال از اندازه معمول بزرگتر باشد و تغییر شکل و رنگ داشته باشد جزو خال های خطرناک می باشد.

خال های دیسپلاستیک و خال های آبی امکان تبدیل شدن به خال های خطرناک را دارند.

خال های ملانوسیتی جزو خال های مادرزادی محسوب می‌شوند و نوعی خال بدخیم می باشند که اکثر مواقع در قسمت های گردن، اندام های تحتانی بدن و کمر ظاهر می گردند.

خال ها چگونه هستند؟

خال ها دارای رنگ، اندازه و شکل مختلف هستند که با توجه به آنها سوزاندن خال انجام می شود:

• رنگ خال ها به صورت قهوه ای، قهوه ای مایل به رنگ مشکی، آبی، قرمز و صورتی است.
• بافت خال ها به صورت صاف، چروکیده یا به شکل برآمده است.
• شکل خال ها معمولا به صورت بیضی یا دایره است.
• اندازه خال ها تقریبا دارای قطری حدود ۶ میلی متر یا ۱.۴ اینچ هستند.

راه های تشخیص انواع خال از هم

تشخیص انواع خال‌ ها بر اساس ویژگی‌ های ظاهری آن‌ ها صورت می‌ گیرد.

خال‌ های معمولی اغلب کوچک، گرد یا بیضی، و با رنگ یکنواخت قهوه‌ای یا مشکی هستند.

خال‌ های مادرزادی از بدو تولد وجود دارند و ممکن است اندازه‌ های مختلفی داشته باشند.

خال‌ های دیسپلاستیک معمولاً بزرگ‌ تر از خال‌ های معمولی‌ اند، دارای مرزهای نامنظم و رنگ‌ های متغیر در سطح خود هستند.

در مقابل، ملانوم که نوعی سرطان پوست است، ممکن است با تغییرات سریع در اندازه، شکل، رنگ یا بروز خارش و خونریزی همراه باشد.

یکی از روش‌ های رایج برای تشخیص تفاوت خال‌ ها، استفاده از معیار ABCDE است.

• A (Asymmetry عدم تقارن)
• B (Border حاشیه نامنظم)
• C (Color رنگ غیر یکنواخت)
• D (Diameter قطر بیش از ۶ میلی‌متر)
• E (Evolving تغییرات ظاهری در طول زمان)

اگر هر یک از این علائم در خالی مشاهده شود، بهتر است توسط پزشک متخصص پوست بررسی شود.

استفاده از درماتوسکوپ توسط متخصص نیز می‌ تواند به تشخیص دقیق‌ تر نوع خال کمک کند و در موارد مشکوک، نمونه‌ برداری و آزمایش بافتی انجام می‌ شود.

پیشگیری از بروز انواع خال

پیشگیری از بروز یا تغییرات خطرناک در خال‌ ها تا حد زیادی به محافظت از پوست در برابر نور خورشید وابسته است.

پرهیز از قرار گرفتن طولانی‌ مدت در معرض نور مستقیم خورشید، به‌ ویژه در ساعات اوج تابش (۱۰ صبح تا ۴ عصر)، استفاده از کرم ضدآفتاب با SPF مناسب، پوشیدن لباس‌ های پوشیده و استفاده از کلاه و عینک آفتابی می‌ تواند در کاهش احتمال ایجاد خال‌ های جدید یا بدخیم شدن خال‌ های موجود مؤثر باشد.

توصیه می‌ شود از دستگاه‌ های سولاریوم که اشعه فرابنفش تولید می‌ کنند، پرهیز شود.

نکته دیگر برای پیشگیری، معاینات منظم پوستی است.

افرادی که پوست روشن دارند، سابقه خانوادگی ابتلا به سرطان پوست دارند یا تعداد زیادی خال در بدن‌ شان وجود دارد، باید با دقت بیشتری پوست خود را بررسی کرده و هرگونه تغییر مشکوک را به پزشک اطلاع دهند.

آموزش خودآزمایی و آشنایی با علائم هشدار دهنده خال‌ های خطرناک (با کمک معیار ABCDE) می‌ تواند در تشخیص زودهنگام و پیشگیری از پیشرفت بیماری‌ های پوستی مانند ملانوم بسیار مؤثر باشد.

عوارض انواع خال

شایع ترین مشکلی که در رابطه با خال ها وجود دارد، ملانوم ها هستند.

برخی افراد هستند که ریسک ابتلا به خال های بدخیم در آنها بیشتر است.

از جمله عوامل افزایش ریسک ابتلا به خال های بدخیم، می توان موارد زیر را نام برد:

• متولد شدن نوزاد با خال های بزرگ به صورتی که قطر خال از ۲ اینچ یا ۵ سانتی متر بیشتر باشد.
  خالی که بزرگ است پیش از رسیدن نوزاد به سن بلوغ تبدیل به خال بدخیم نمی‌شود.
• داشتن تعداد خال های زیاد و وجود خال های بالای ۵۰ عدد ریسک ایجاد خال سرطانی را افزایش می دهد.
• داشتن خال های نادر چون آتیپیک یا دیسپلاستیک که خال هایی بزرگتر از اندازه معمولی هستند و شکلی نامنظم دارند.
• داشتن سابقه خانوادگی یا سوابق شخصی در ابتلا به ملانوم موجب افزایش ریسک بروز خال های سرطانی میشود.

علائم سرطانی شدن خال

باید به خال های خود دقت کنید و هر گونه تغییر در آنها را جدی بگیرید اگر امکان برداشتن خال با لیزر فراهم بود از آن غافل نشوید.

البته وجود تغییر شکل در خال ها در زمان بلوغ و بارداری نیاز به کمی زمان دارد و چنان چه تداوم داشتند، جهت بررسی بیشتر آنها به پزشک مراجعه نمایید.

از  علائم سرطانی بودن خال ها می توان به موارد زیر اشاره نمود:

• زخم شدن خال موجود یا خونریزی کردن آن
• پوسته پوسته شدن خال مورد نظر
• عدم تقارن در خال
• تغییر شکل و تغییر فرم دادن خال
• داشتن درد در قسمت خال
• ایجاد تغییر رنگ در خال مورد نظر
• ایجاد تغییراتی در حاشیه خال
• تغییر اندازه خال و بزرگ شدن آن

علت بروز انواع خال

خال‌ ها به‌ طور کلی در اثر تجمع سلول‌ های رنگدانه‌ ای پوست به نام ملانوسیت‌ ها به وجود می‌ آیند.

این سلول‌ ها به‌ طور معمول در سراسر پوست پخش‌ اند، اما وقتی به‌ صورت گروهی تجمع پیدا می‌ کنند، خال شکل می‌ گیرد.

عوامل ژنتیکی نقش مهمی در ایجاد خال دارند به‌ طوری‌که اگر در خانواده فرد سابقه داشتن خال‌ های زیاد یا خاص وجود داشته باشد، احتمال بروز آن‌ ها در نسل بعدی نیز افزایش می‌ یابد.

برخی خال‌ ها از بدو تولد وجود دارند و برخی دیگر در طول زندگی به‌ ویژه در دوران کودکی و نوجوانی ظاهر می‌ شوند.

عامل مهم دیگر در ایجاد خال، قرار گرفتن در معرض اشعه ماورای بنفش (UV) خورشید یا دستگاه‌ های برنزه‌ کننده مانند سولاریوم است.

این اشعه‌ ها با تحریک ملانوسیت‌ ها می‌ توانند موجب تولید خال‌ های جدید یا تغییر در خال‌ های موجود شوند.

تغییرات هورمونی در دوران بلوغ، بارداری یا مصرف برخی داروها ممکن است باعث بروز یا تیره‌ تر شدن خال‌ ها شود.

در برخی موارد نادر، خال‌ ها می‌ توانند نشانه‌ ای از اختلالات ژنتیکی یا مشکلات ایمنی باشند.

راه های درمان انواع خال

درمان خال‌ ها بسته به نوع، محل قرارگیری، اندازه و احتمال بدخیمی آن‌ ها متفاوت است.

بسیاری از خال‌ ها به دلیل خوش‌ خیم بودن نیازی به درمان ندارند و تنها در صورت ایجاد مشکلات زیبایی یا قرار داشتن در نواحی تحریک‌ پذیر بدن ممکن است برداشته شوند.

اگر خالی مشکوک به بدخیمی باشد یا تغییراتی مانند رشد ناگهانی، تغییر رنگ، خارش یا خونریزی در آن دیده شود، پزشک ممکن است برداشتن و بیوپسی را توصیه کند.

روش‌ های مختلفی برای برداشتن خال وجود دارد.

یکی از رایج‌ ترین آن‌ ها جراحی است که در آن خال به‌ طور کامل با تیغ جراحی برداشته می‌ شود و محل آن بخیه زده می‌ شود.

این روش معمولاً برای خال‌ های مشکوک به سرطان یا خال‌ های عمیق استفاده می‌ شود.

روش دیگر، تراشیدن سطح خال با ابزار مخصوص است که بیشتر برای خال‌ های سطحی و کوچک مناسب است.

این روش ممکن است جای کمتری بگذارد ولی احتمال بازگشت خال کمی بیشتر است.

روش‌ های غیر جراحی مانند لیزر نیز برای خال‌ های خوش‌ خیم، سطحی و با رنگ یکنواخت به کار می‌ روند.

لیزر با تخریب رنگدانه‌ های خال بدون آسیب به بافت اطراف عمل می‌ کند، اما برای همه نوع خال مناسب نیست و در مواردی که احتمال بدخیمی وجود دارد توصیه نمی‌ شود.

در هر صورت، تشخیص نوع خال و انتخاب روش درمانی مناسب باید زیر نظر پزشک متخصص پوست انجام گیرد تا هم از نظر زیبایی و هم از نظر سلامت پوست، نتیجه‌ ای ایمن و مؤثر حاصل شود.